Ścieżka przy Kanale Wawerskim. Spacerownik z Budżetu Obywatelskiego przeszedł ocenę, choć dzielnica ma już podobne zadanie

Głosowanie w budżecie obywatelskim m.st. Warszawy na 2026 rok trwa do 15 czerwca. Wśród projektów poddanych pod głosowanie w Dzielnicy Wesoła znalazł się „Spacerownik, alejka rekreacyjna wzdłuż Kanału Wawerskiego w Dzielnicy Wesoła“, zgłoszony przez Macieja Żarnocha, radnego Dzielnicy Wesoła. Projekt przeszedł ocenę merytoryczną pozytywnie. Jego szacowany koszt to 664 500 zł.

Zestawiliśmy oba projekty, sprawdziliśmy regulamin budżetu obywatelskiego i zapytaliśmy Urząd Dzielnicy Wesoła oraz projektodawcę. Poniżej ustalenia.

Co przewiduje projekt Spacerownik

Zgodnie z kosztorysem złożonym do budżetu obywatelskiego Spacerownik zakłada budowę alejki o długości około 300 metrów, ułożenie obrzeży, konstrukcję nawierzchni o grubości 30 cm na powierzchni 900 m², co odpowiada szerokości około 3 metrów. Projekt obejmuje także oświetlenie (13 lamp), nasadzenia zieleni (30 drzew i 180 m² krzewów) oraz małą architekturę (3 kosze i 5 ławek).

Co dzielnica zaplanowała w budżecie: podobna ścieżka za 501 tys. zł

W budżecie Dzielnicy Wesoła na 2026 rok, przyjętym uchwałą Rady Dzielnicy, znajduje się zadanie „Budowa ciągu pieszo-rowerowego nad Kanałem Wawerskim“ o wartości 501 226 zł. Dysponentem zadania jest Urząd Dzielnicy Wesoła.

Zgodnie z opisem zadania obejmuje ono wykonanie ciągu pieszo-rowerowego o długości około 340 metrów i szerokości 3 metrów, o nawierzchni asfaltowej, wraz z oświetleniem. Na 2026 rok zaplanowano wykonanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej, wybór wykonawcy i rozpoczęcie prac budowlanych.

Oba zadania przewidują budowę infrastruktury pieszej o podobnej długości, szerokości i z oświetleniem, wzdłuż Kanału Wawerskiego.

Co mówi regulamin budżetu obywatelskiego

Zasady oceny projektów określa uchwała nr XI/218/2019 Rady m.st. Warszawy w sprawie konsultacji społecznych z mieszkańcami w formie budżetu obywatelskiego. Jednym z kryteriów oceny merytorycznej jest sprawdzenie, czy realizacja projektu „nie koliduje z realizowanymi przedsięwzięciami m.st. Warszawy“ (§18 ust. 2 pkt 2 lit. b).

W materiałach informacyjnych miasta to kryterium opisano szerzej. Przy ocenie sprawdza się, jakie przedsięwzięcia miasto realizuje lub będzie realizować w najbliższej przyszłości we wskazanej lokalizacji i czy propozycje opisane w projekcie nie kolidują z tymi zadaniami.

To samo kryterium, odmienny rezultat

W tej samej edycji budżetu obywatelskiego to kryterium zadecydowało o odrzuceniu innego projektu. Projekt „Kostka na ulicy Azaliowej“ otrzymał ocenę negatywną. W karcie oceny merytorycznej, w punkcie dotyczącym kolizji z realizowanymi przedsięwzięciami, wpisano „nie spełniono“, z uzasadnieniem:

Zakres projektu budżetu obywatelskiego „Kostka na ulicy Azaliowej“ został zgłoszony na rok 2026r. przez Urząd Dzielnicy do budowy przez Stołeczny Zarząd Rozbudowy Miasta w ramach programu „poprawy jakości eksploatacyjnej dróg nieutwardzonych“ na terenie Dzielnicy Wesoła.

Innymi słowy, projekt mieszkańca odrzucono, ponieważ dzielnica zaplanowała już tę inwestycję z innych środków.

W przypadku Spacerownika to samo kryterium oceniono odwrotnie. W karcie oceny merytorycznej w punkcie dotyczącym kolizji wpisano „spełniono“. Projekt uznano za zgodny z regulaminem i dopuszczono do głosowania, mimo że dzielnica ma w budżecie na 2026 rok zaplanowane zadanie o podobnej długości i szerokości, również z oświetleniem, wzdłuż tego samego Kanału Wawerskiego.

Obie karty oceny zatwierdził burmistrz Dzielnicy Wesoła Marian Mahor. Kartę projektu Spacerownik podpisał 2 kwietnia 2026 roku, kartę projektu Azaliowej 31 marca 2026 roku.

Jak urząd uzasadnia różnicę

Z pytaniami o ocenę projektu zwróciliśmy się zarówno do Urzędu Dzielnicy Wesoła, jak i do projektodawcy, radnego Macieja Żarnocha. Odpowiedzi udzielił rzecznik prasowy urzędu Aleksander Graniewski. Urząd przedstawił trzy argumenty na rzecz tego, że Spacerownik nie koliduje z zadaniem budżetowym.

Pierwszy dotyczy nawierzchni. Zgodnie z odpowiedzią oba zadania zakładają inny rodzaj wykonania:

Złożony projekt „Spacerownik, alejka rekreacyjna w Dzielnicy Wesoła“ zgodnie z opisem zakłada wykonanie alejki rekreacyjnej o naturalnej, ekologicznej nawierzchni. Zadanie budżetowe „Budowa ciągu pieszo-rowerowego nad Kanałem Wawerskim“ zostało utworzone przy założeniu budowy drogi o nawierzchni utwardzonej z betonu asfaltowego.

Drugi argument dotyczy terminu realizacji. Urząd wskazał, że Spacerownik mógłby zostać zrealizowany jako zadanie jednoroczne w 2027 roku. Z opisu zadania budżetowego „Budowa ciągu pieszo-rowerowego“ wynika natomiast, że na 2026 rok zaplanowano wykonanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej, wybór wykonawcy i rozpoczęcie prac budowlanych, a więc realizacja ciągu sięgałaby również 2027 roku.

Trzeci argument dotyczy charakteru obu inwestycji i odróżnia Spacerownik od odrzuconego projektu na ul. Azaliowej. Jak wyjaśnił urząd, projekt „Kostka na ulicy Azaliowej“ dotyczył remontu istniejącego obiektu, który dzielnica zgłosiła wcześniej do realizacji przez Stołeczny Zarząd Rozbudowy Miasta na 2026 rok. Projektodawca został o tym poinformowany, zaakceptował taki kierunek działań i nie odwołał się od oceny. Spacerownik urząd określił natomiast jako projekt całkowicie nowy:

Projekt „Spacerownik“ jest projektem całkowicie nowym, nie wchodzącym w kolizję z zadaniem własnym dzielnicy. Zgodnie z pomysłem projektodawcy ma być wykonana alejka rekreacyjna o naturalnej, ekologicznej nawierzchni wraz z oświetleniem, urządzeniami małej architektury oraz zielenią.

Na pytanie o zakres przestrzenny obu inwestycji urząd odpowiedział, że pokrywają się one tylko w części:

Jest częściowo wspólny, co nie jest niezgodne z zasadami Budżetu Obywatelskiego. Regulamin BO nie zabrania realizacji projektów, które w niektórych częściach się łączą lub są zbieżne.

Pytania, które pozostają

Odpowiedź urzędu pozostawia bez rozstrzygnięcia kilka kwestii.

Urząd z jednej strony określił Spacerownik jako projekt „nie wchodzący w kolizję“ z zadaniem własnym dzielnicy, co sugeruje, że oba zadania są od siebie niezależne. Z drugiej strony na pytanie o konsekwencje finansowe ewentualnego wyboru Spacerownika odpowiedział:

Głosowanie nad projektami w ramach BO trwa do 15 czerwca 2026 roku. Do czasu wyłonienia zwycięzców w ramach BO nie będą podejmowane żadne decyzje.

Może to oznaczać, że decyzje dotyczące dalszych losów zadania budżetowego zostaną podjęte dopiero po zakończeniu głosowania.

Z odpowiedzi urzędu wynika kilka możliwych scenariuszy, z których żadnego urząd nie zadeklarował wprost. W pierwszym oba zadania powstają niezależnie, co oznaczałoby budowę dwóch ścieżek na częściowo wspólnym odcinku wzdłuż Kanału Wawerskiego. W drugim powstaje tylko jedna z nich, a zadanie budżetowe zostaje wycofane. Możliwy jest też trzeci wariant, w którym dzielnica buduje ciąg asfaltowy, a następnie, ze środków budżetu obywatelskiego, przebudowuje go zgodnie z opisem Spacerownika. Są to warianty wynikające z dostępnych dokumentów i odpowiedzi urzędu, a nie plany przez urząd zapowiedziane. Urząd nie wskazał, który z nich byłby realizowany.

Bez odpowiedzi pozostało też pytanie, na jaki cel zostałyby przeznaczone zaplanowane w budżecie środki w wysokości 501 226 zł, gdyby zadanie „Budowa ciągu pieszo-rowerowego“ zostało wycofane.

Pojawia się również pytanie o argument dotyczący różnych terminów realizacji. Zadanie budżetowe zaplanowano na 2026 rok, ale zgodnie z jego opisem na ten rok przypada dokumentacja, przetarg i dopiero rozpoczęcie prac, których zakończenie wchodziłoby na 2027 rok. Spacerownik, według urzędu, byłby realizowany w 2027 roku. W praktyce prace nad obydwoma zadaniami mogłyby więc toczyć się w zachodzących na siebie ramach czasowych, ponieważ realizacja zadania dzielnicowego, zgodnie z jego opisem, wykraczałaby poza 2026 rok.

Projektodawca a osoba zatwierdzająca ocenę

Zapytaliśmy również, czy procedura oceny projektów przewiduje mechanizmy wyłączenia w sytuacji powiązań między projektodawcą a osobami oceniającymi. Pytanie dotyczyło faktu, że projektodawca Spacerownika Maciej Żarnoch oraz burmistrz Marian Mahor, który zatwierdził ocenę projektu, zasiadają we władzach tej samej struktury partyjnej. Zgodnie z grafiką opublikowaną w lutym 2026 roku na profilu Koła Warszawa-Wesoła Koalicji Obywatelskiej Marian Mahor jest przewodniczącym koła, a Maciej Żarnoch jednym z zastępców sekretarza.

Urząd odpowiedział, że projektodawca jest mieszkańcem m.st. Warszawy, co spełnia warunek udziału w budżecie obywatelskim, a regulamin nie przewiduje mechanizmów wyłączenia projektu z oceny w takiej sytuacji:

W Regulaminie BO nie ma mechanizmów wyłączenia projektu z oceny lub jego zatwierdzenia w sytuacji rzekomego konfliktu interesów lub bezpośredniej relacji organizacyjnej między projektodawcą a osobami oceniającymi. Jest to projekt apolityczny, złożony przez mieszkańca i tak jest traktowany. Jakiekolwiek insynuacje w tym względzie są nieuprawnione i niedozwolone.

Maciej Żarnoch nie odpowiedział na nasze pytania przesłane przed publikacją.

Radni dzielnicy dysponują własnymi narzędziami wpływu na inwestycje dzielnicowe, niezależnymi od budżetu obywatelskiego. Należą do nich między innymi wnioski do projektu budżetu dzielnicy, inicjatywa uchwałodawcza w Radzie Dzielnicy oraz interpelacje i zapytania do zarządu dzielnicy. Zadanie „Budowa ciągu pieszo-rowerowego nad Kanałem Wawerskim“ zostało ujęte w budżecie dzielnicy, który Rada Dzielnicy przyjęła w głosowaniu. Jednocześnie sam fakt pełnienia funkcji radnego nie ogranicza prawa do zgłaszania projektów do budżetu obywatelskiego, które przysługuje każdemu mieszkańcowi.

Co dalej

Głosowanie w budżecie obywatelskim trwa do 15 czerwca. Każdy mieszkaniec Wesołej może oddać głos na wybrane projekty. Wyniki poznamy po zakończeniu głosowania.

Redakcja będzie śledzić dalsze losy obu inwestycji, w tym decyzję dzielnicy w sprawie zadania „Budowa ciągu pieszo-rowerowego nad Kanałem Wawerskim“.